ABDALLAR
ABDALLAR
Baki Yaşa ALTINOK
Aşiret Ve İskan Olaylarını Anlatan Türkülerin Yaşatılmasında Önemli Katkıları Bulunan Bir Türkmen Topluluğu : Abdallar
Abdal, kelime olarak ”Badal” (B D L)’ın çoğulu olma ihtimalini kuvvetlendirir. Tanrıya yaranmak için faniden elini eteğini çekmiş, dünyadan ayrılmış Zahid, Veli manalarının taşıdığı Abdal kelimesi, daha sonraları anlamını genişleterek, Veli, Ermiş, Sofi, Derviş manalarını da içine alan bir […]
Zurna
Zurna
Direk üflemeli çalgıların en yaygın ve hemen hemen en sevileni
olan zuma ailesi, davul ile ayrılmaz bir bütün gibidir.
Eski Türklerin ”zuma” adlı bir çalgıyı kullandıkları bilinirdi. Türkçe’de kelime başlarında (Z) sesinin olmaması, zuma kelimesindeki (Z) harfinin bir yansıma olduğunu göstermektedir. Rus ve Kafkaslar da bu çalgıyı zuma diye tanımlarlar. Çinliler ”SU-NA” derler.
Dede […]
Mey
Mey
Mey, müzikte nefesli bir çalgıya verilen isimdir. Ancak sözlüklerimize girmesi çok eski değildir, Kamus-ı Türki’de bile çalgı anlamına rastlanmamıştır. Zaten Gazimihal’de, T.D.K. sözlüklerine bu kelimeyi 1929 yılında kendisinin verdiğini ve lügatlarımız gibi, ferhenk ve kamuslarda izine rastlanmadığını söylemiştir. Halen T.D.K. sözlüğünde mey; eksik ve yanlış olarak şöyle tarif edilmektedir: ”Doğu […]
Kaval
Kaval
İnsanoğlunun üflemeli ilk çalgılarındandır. Çeşitli kaynaklarda ”ağız sazları” arasında anılan çalgı. Orta Asya Türk uygarlıklarından itibaren bilinir. Ülkemizde yüzyıllardır, ”çoban sazı” ya da ”düdük” olarak tanınan kaval, Büyük Göç’le yayıldığı toplumlarda ise, farklı ad ve biçimlerde çalına gelmiştir.
Kaval, içi boş şey anlamına gelen, ”kav”dan türemiştir. Çalgıya yüzyıllar önce […]
EĞİN TÜRKLERİNİN TASNİFİ
EĞİN TÜRKLERİNİN TASNİFİ
1- Şekil bakımından;
a) Türkü
b) Mani.
a) Türkü (kıta, nakarat, vezin, kafiye)
b) Mani (cinaslı mani, cinassız düz maniler)
Eğin Türkülerinde Kıta Şekilleri
Eğin türkülerinde çoğunlukta olan şekil dört mısradan mürekkep kıtalardır. Milli nazım şekillerimizin özünü teşkil eden bu dörtlükleri en eski bir şekil olarak kabul etmek lazımdır.
Munzurun dağına bostan ekilmez
Güneşi doğup da buzu çözülmez
Ela gözlerini sevdiğim ağam
Hem […]
ANLIURFA HALK MÜZİĞİ’NE GENEL BİR BAKIŞ
ANLIURFA HALK MÜZİĞİ’NE GENEL BİR BAKIŞ
S. Sabri KÜRKÇÜOĞLU-Abuzer AKBIYIK
A. GİRİŞ
Şanlıurfa Halk Müziği, ezgi yapısı, söz zenginliği, eser sayısı, kaliteli ve sistemli icrası ile Türk Halk Müziği içinde seçkin bir konuma sahip olmuştur. Güzel icra yeteneğine sahip yöre sanatçılarının ses rengi ve ağız özellikleriyle bütünleşen bu müzik, yurdumuza güzellikler dünyasının kapısını açmıştır.
Şanlıurfa müzik kültüründe “sıra geceleri” […]
Trakya’da Tasavvufi Halk Müziği
Trakya’da Tasavvufi Halk Müziği
Hüseyin Yaltırık
Geleneksel bir müzik türü olan tasavvuf halk müziği ürünlerinin en başında yer alan nefesler genellikle bir oktavlık ses genişliği içinde seyir eden basit melodilerden oluşabilmektedir. Trakya’dan tespit ettiğimiz örneklerde de olduğu gibi bazen bir oktavı aşan; dizi ve tartım yönünden çeşitlilik, zenginlik gösteren örneklere de rastlanılmaktadır. Sipsi, mey, […]
Kerkük Türk Halk Musikisinin Değerlendirmesi
Kerkük Türk Halk Musikisinin Değerlendirmesi
Dr. Mahir Nakip
İster Abbasiler döneminde, ister ondan sonra gelen dönemlerde yazılan bütün eski musiki kitapları, büyük şehirlerde ve daha çok hükümdarlar huzurunda icra edilen musikiyi kapsamaktadır. Dolayısıyla yazılan musikilerin, milli bir hüviyetleri olmasana rağmen, milletlerin yaratmış oldukları top yekun musiki değerlerini ihtiva etmeyebilirler. Nitekim küçük şehir […]
RAMAZAN GÜNGÖR’ÜN TÜRK HALK MÜZİĞİ İÇERİSİNDEKİ YERİ VE ÖNEMİ
RAMAZAN GÜNGÖR’ÜN TÜRK HALK MÜZİĞİ İÇERİSİNDEKİ YERİ VE ÖNEMİ
Ramazan Güngör Yöreden yöreye değişen çalma ve söyleme biçimleri Türk halk müziğinin ne kadar zengin olduğunu göstermektedir. Geleneksel yapı değiştikçe, geleneksel ağırlıklı müziğimiz de giderek yok olmakta ve değişen hayat biçimi kendi müziğini de beraberinde getirmektedir. Bu nedenle geleneksel müziğin yaşayan kaynak kişilerinin çalıp […]
Âşık Sümmânî ve Tarzı Hakkında
Âşık Sümmânî ve Tarzı Hakkında
Kenan TUNA*
1861 yılında Erzurum’un Narman ilçesine bağlı, Samikale köyünde doğmuştur. Âşık Edebiyatının önde gelen şairlerindendir. Yaşadığı devirde etkisi Orta Asya’ya kadar ulaşmıştır. Halk kültürünü iyi bilmesinden, insanlara daima doğruyu, güzeli, iyiyi telkin etmesinden ötürü “Sümmanî Baba” adıyla da anılmaktadır. Sümmanî adı, zamanla bir tavrın, bir makamın, bir ezginin adı […]
